برنامه خواندن با نوزاد و نوپا می‌کوشد کتاب‌های مناسب برای گروه سنی نوزاد و نوپا را به والدین و مربیان معرفی کند تا آن‌ها بتوانند از همان بدو تولد خواندن را با کودکانشان سهیم شوند.

نخستین کتابخانه من
nakhostin ketabkhaneye man

نویسنده: زهره قایینی
تصویرگر: کیوان اکبری
ناشر: انتشارات موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان

شما به عنوان مادر و پدر در رشد همه‌جانبه ذهنی فرزند خود نقش اساسی دارید.  هیچ آموزگاری به اندازه پدر و مادر در در رشد، یادگیری و موفقیت آموزشی یک کودک توانمند نیست. این توانمندی در چیست؟ این توانمندی در اهدای نخستین واژه‌ها به اوست. درست است! واژه‌ها! واژه‌های کوتاه، واژه‌های بلند، واژه‌های معمول و واژه‌های غیر معمول. هر روز فراوان فراوان واژه. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند آنچه موفقیت آینده آموزشی کودک را تضمین می‌کند، شمار واژه‌هایی است که در هر ساعت یک نوزاد تا دو سالگی می‌شنود.
امروزه در دنیا هر سال هزاران عنوان کتاب ویژه نوزادان منتشر می‌شود. در ایران شمار این گونه کتاب‌ها اندک است. موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان با انتشار این مجموعه به همراه یک کتابخانه آویز پارچه‌ای کوشیده است تا گامی در جهت برطرف کردن این کمبود بردارد.

خرید از کتاب هدهد

مجموعه شش جلدی کتاب‌های مقوایی نخستین کتابخانه من:

من و من و من!
در این کتاب لوازم و اشیای مورد استفاده روزمرهٔ نوزادان و نوپایان با تصویر و واژه شناسانده می‌شوند. مادر نام واژه‌های زیر هر تصویر را بلند می خواند و نوزاد با شنیدن نام آن‌ها و دیدن تصویرها، با غان و غون و تکان دادن دست و پاهای خود واکنش نشان می‌دهد.

man

به و به و به!
نام خوراکی‌ها نیز باید در دایره واژگانی نوزاد و نوپا جای گیرد. این کتاب خوراکی‌های آشنا را به نوزادان و نوپایان می‌شناساند و به رشد زبانی آن‌ها یاری می‌رساند.

bah

جیک و جیک و جیک!
در این کتاب نوزادان و نوپایان با آوای جانوران آشنا می‌شوند. تصویر جانوران را به آن‌ها نشان بدهید و آوای هر یک را تکرار کنید. کودکان از شنیدن آواها لذت می‌برند و خیلی زود یاد می‌گیرند که آن‌ها را تقلید کنند.

jik

یک و دو و سه!
نوزادان و نو پایان در این کتاب از یک تا پنج کودک هم سن خود را می‌بینند و با شمارگان آن‌ها آشنا می‌شوند. کودکان تا دو سالگی می‌توانند تا شماره پنج را بشمارند.

yek o do o seh

چی و چی و چی!
کتاب‌هایی که اشیا و اجسام پیرامون کودک را معرف می‌کنند به رشد زبانی نوزادان و نوپایان یاری می‌رسانند. این کتاب نیز چنین وظیفه‌ای را به عهده دارد.

chi

رنگ و رنگ و رنگ!
این کتاب که نام برخی رنگ‌ها را به نوزادان و نوپایان آموزش می‌دهد به رشد دیداری و زبانی آن‌ها کمک می‌کند.

rang
مجموعه کتاب‌های مقوایی اما
ema 4
ema 3
ema 2
ema 1

نویسنده و تصویرگر: یوتا باوئر
ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان

این مجموعه شامل چهار کتاب درباره کارهای گوناگون خرس کوچولویی است به نام اِما که در قالبی داستانی و زبانی موزون روایت می‌شود.
نویسنده – تصویرگر این کتاب یوتا باوئر برنده جایزه هانس کریستین اندرسن در سال ۲۰۱۰ است. سالی که مترجم این کتاب زهره قایینی رییس هیئت داوران این جایزه بزرگ جهانی بود. باوئر به این وسیله از برنامه با من بخوان در ایران با خبر شد و حق چاپ این ۴ کتاب را به سود اجرای برنامه با من بخوان در مناطق محروم ایران به موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان پیشکش کرده است.
باوئر در نامه ای نوشت: «خوشحالم که اِما به ایران آمده است و با کودکان ایرانی دوست می شود!»

یک روز با اِما
این کتاب درباره کنش‌ها و شیرین کاری‌های یک روز اِما از صبح تا شب است. نوزاد و نوپای شما از دیدن تصویرکنش های همسان خود و زبان موزون وشعر گونه آن لذت می‌برد و واژه‌های بسیار می‌آموزد.
اِما می‌خندد!
در این کتاب نوزاد و نوپا با کارهایی که اِما را خوشحال کرده است، آشنا می‌شود. کودک با حس شادی آشنا می‌شود واز خوشحالی اِما شاد می‌شود.
اِما گریه می‌کند!
در این کتاب نوزاد و نوپا با حس غمگین و ناراحت شدن آشنا می‌شود وبا هم‌ذات‌پنداری با شخصیت اصلی به آنچه برای اِما رخ می‌دهد، واکنش نشان می‌دهد.
اِما می‌خورد!
دراین کتاب اِما غذاهای گوناگونی می‌خورد و کودک مخاطب با نام این غذاها و تصویر آن‌ها آشنا می‌شود.
رشد زبانی و رشد شناختی از هدف‌های این کتاب است.

خرید از کتاب هدهد
شیوه‌های تقویت هوش نوزاد

نویسنده: دکتر بئاتریس میلتر
ناشر: انتشارات با فرزندان

نوزاد از اولین روزهای زندگی به رنگ‌ها، صداها، بوها و چهره‌ها بخصوص چهره مادر حساس است. از سه ماهگی به بعد دایره ی دید نوزاد وسیع می‌شود و می‌تواند به شکل‌ها و رنگ‌های موردعلاقه‌اش دقت کند، چهره‌ی افراد خانواده را تشخیص دهد و صداها بخصوص صداهای ریتم دار را تشخیص دهد.

هم چنان که جسم نوزاد از قابلیت و ظرفیت پذیرش تغذیه درست و تمرین‌های بدنی برخوردار است، توانایی‌های ذهنی و کنش های مربوط به هوش نوزاد نیز از چنین ظرفیتی برخوردار است. در صورتی که نوزاد تحت تمرین‌های درست قرار گیرد به گونه‌ای پویاتر با دنیای پیرامون خود برخورد می‌کند. در واقع نقش و کارکرد کتاب‌های این مجموعه همین است. یکایک تصاویر کتاب‌ها بر اساس علایق نوزاد به رنگ‌ها و شکل‌ها طراحی شده‌اند و هر یک از آن‌ها ویژگی‌های شناختی و ذهنی نوزاد را هدف قرار می‌دهند. شیوه‌های ارائه شده در این مجموعه کتاب‌ها بر اساس مطالعات و تحقیقات ۲۵ ساله‌ی دکتر بئاتریس میلتر در دانشگاه سوربن فرانسه شکل گرفته است. این شیوه‌ها نوزادان را به واکنش ذهنی واداشته و آن‌ها را تشویق به دیدن و دقت می‌کنند. و عملاً باعث می‌شوند تا نوزادان با ذهنی خلاق‌تر و هوشمندی پویاتر، آماده رویارویی با زندگی شوند.

فراموش نکنید که برای ایجاد حس امنیت و آرامش نوزاد خود را در آغوش گرفته و تصاویر را یکی بعد از دیگری به او نشان دهید. هر تصویر را در فاصله‌ی نیم متری صورت نوزاد و در امتداد مسیر نگاه او قرار دهید. سه کتاب این مجموعه باعث گسترش شناخت نوزاد از رنگ ها و شکل‌ها می‌شود. درک دسته و گروه را در نوزادان افزایش می‌دهد و مهم‌تر آن که باعث بالا رفتن حساسیت کودک نسبت به تصاویر پیدا و پنهان می‌شود.

قیافه‌های با مزه
ghiyafehaye bamaze

نویسنده و تصویرگر: نیکلا اسمی
ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

اگرچه کودک از ابتدای تولد خود بخشی از احساسات خود را با گریه، خنده و دیگر حالت‌های چهره بیان می‌کند،‌ اما این که کودک بیاموزد چگونه احساسات خود را در چهره‌اش نمایان کند یا نکند،‌ چگونه میان احساسات دیگران و حالت چهره‌شان ارتباط درست برقرار کند و یا چه نوع کنش‌هایی به ایجاد چه نوع احساساتی می‌انجامد، از جمله مهارت‌های زندگی است که کودک به تدریج در طول زندگی خود فرا می‌‌گیرد.

این شناخت از ابتدای تولد آغاز و تا دو تا سه سالگی به سطح مناسبی می‌رسد. کتاب‌های تصویری که احساسات شخصیت‌ها را در چهره‌ها به روشنی به تصویر می‌کشاند به روند رشد این مهارت می‌تواند بسیار یاری رساند.

نویسنده و تصویرگر انگلیسی با کتاب تصویری خود، «قیافه های بامزه»، این فرصت را به نوزادان و نوپایان و کودکان خردسال می‌دهد که با حالت‌های گوناگون یک چهره از چهره شاد  تا غمگین،‌ متعجب و عصبانی آشنا شوند. در پایان کتاب تصویرگر با گذاشتن یک ورق کاغذ آلومینیومی که  کار یک آینه را می‌کند،‌  مخاطبان را تشویق می‌کند که حالات چهره پسرک را تقلید کرده و چهره خود را دراین آینه ببینند و خود نیز حالت‌های گوناگون چهره خود را در بیان احساسات مختلف در آینه تجربه کنند. کودکان خردسال از دیدن چهره خود در آینه به وجد می‌آیند.

نیکولا اسمی با تصویرهای ساده، ‌روشن و کودکانه به مخاطب خود نشان می‌دهد که کدام کنش سبب آن احساس ویژه شده است و این احساس چگونه در چهره شخصیت داستان بازتاب یافته است. این کتاب را می‌توان با کودکان در گروه‌های سنی گوناگون از نوزاد تا کودک پیش دبستانی سهیم شد، ‌با در نظر داشتن این نکته که ارتباط کودک در مراحل متفاوت زندگیش با این کتاب همسان نیست و بدون شک دریافت‌های گوناگونی از آن خواهد داشت.

خرید از کتاب هدهد
اگر گفتی موش کجاست؟
اگر گفتی موش کجاست؟- کتاب پارچه‌ای

ناشر: چرخ و فلک

این کتاب از کتاب‌های پارچه‌ای نرمک ویژه نوزادان و نوپایان است که به افزایش هوش نوزادان و نوپایان و آموزش مفاهیم به آنان کمک می‌کند. در این کتاب پارچه‌ای که به صورت لایه‌ای طراحی شده کودک به دنبال موشی می‌گردد که در جایی پنهان شده است. در مسیر پیدا کردن موش کودک با بلند کردن لایه‌های مختلف با حیوانات و اشیا مختلف و مفاهیم پیدا و پنهان آشنا می‌شود. استفاده از سوتک برای جلب توجه نوزاد و رشد شنیداری او و بهره‌گیری از رنگ‌های شاد و طرح‌های هندسی این کتاب برای رشد دیداری کودکان مناسب است. همچنین کتاب‌های پارچه‌ای به رشد توانایی‌های حسی و لمسی کودکان کمک می‌کنند. این کتاب از پارچه‌های نرم  با قابلیت شست وشو تهیه شده است.

چهره‌ها
چهره‌ها - کتاب پارچه‌ای

ناشر:  موسسه کودکان دنیا

این کتاب پارچه‌ای که به شکل صورت انسان است، کودک را با حالت‌های مختلف چهره و احساسات مختلف آشنا می‌کند.

 

خرید از کتاب هدهد
می‌بینم و می‌شنوم
می‌بینم می‌شنوم- کتاب پارچه‌ای

ناشر:  موسسه کودکان دنیا

این کتاب پارچه‌ای جنسیت‌های مختلف را به کودک می‌شناساند و به رشد مهارت‌های شناختی کودک و حس لامسه و بینایی او کمک می‌کند.

 

خرید از کتاب هدهد
کتاب‌های پارچه‌ای حیوانات
کتاب های پارچه ای جانوران

ناشر: با فرزندان

این سه کتاب به معرفی جانوران جنگل، جانوران مزرعه و حیوانات خانگی می‌پردازد. کتاب‌های پارچه‌ای به دلیل دارا بودن بافت پارچه‌ای طبیعی، به تقویت حس لامسه‌ی نوزاد کمک می‌کنند. همچنین وجود لایه‌ای مخصوص، باعث می‌شود تا هنگامی که کودک کتاب را لمس می‌کند، تولید صدا کند. او از این صدا که خودش توانسته تولید کند، لذت خواهد برد و اعتماد به نفسش تقویت می‌شود.

کتاب پارچه ای- حیوانات جنگل
کتاب پارچه ای - حیوانات مزرعه
کتاب پارچه ای - حیوانات جنگل

نویسنده و تصویرگر: پیر کایلو

ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

این دو کتاب مقوایی از مجموعه‌ی باز کن، تا کن، نگاه کن اطلاعاتی را درباره‌ی یک حیوان (بره / جوجه) به نوزادان و نوپایان و خردسالان می‌دهند. هر کدام از این کتاب‌های تصویری، صفحه به صفحه باز می‌شود که در هر صفحه  سوالی درباره‌ی برّه پرسیده شده و جواب آن در صفحه‌ی بعدی که باز می‌شود، آورده شده است. در انتها وقتی کتاب به شکل کامل باز شود، تصویر کاملی از حیوان را می‌بینیم که در یک طرف کتاب سوال‌ها و طرف دیگر آن، جواب‌ها آورده شده است. بلندخوانی این کتاب و مرحله به مرحله باز شدن تصاویر برای نوزادان  و نوپایان بسیار لذت بخش است.

شکل ویژه‌ی گشودن این کتاب ها کتاب سبب تحرک، لذت، تمرکز و جذب بیشتر کودک می‌شود. کیفیت چاﭖ و جنس مقوای کتاب کاملا مناسب این گروه سنی است و به راحتی ﭘاره نمی‌شود.

تصویرهای کتاب عکس‌های واقعی هستند و به صورت ترکیبی از عکس و تصویرسازی کار شده است.

رفتم به باغی
raftam be baghi2

گردآوردنده: محمدهادی محمدی
تصویرگر:
 پرستو حقی
ناشر: انتشارات موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان

 ترانه‌ها و متل‌های عامیانه موزون برای نوزادان و نوپایان بسیار دوست داشتنی  هستند و به رشد زبانی و عاطفی آنان یاری می‌رسانند. اما برخی از بهترین متل‌های ایرانی با همه‌ی زیبایی‌ها در وزن و آهنگ، اندرونه‌ی آن دیگر مناسب کودکان ما نیست. در بسیاری از متل‌های زیبای ایرانی رنگی از خشونت هست. مانند نسخه‌ی شفاهی همین روایت: رفتم به باغی، دیدم کلاغی، سرش بریده…/ که بسیار خشن و دردناک است. برای زنده نگه داشتن آهنگ این متل‌ها باید نوآوری می‌شد که محمدهادی محمدی  این متل آهنگین و ریتم زیبای آن را به اندرونه‌ای نو درآورده است.

خرید از کتاب هدهد
سی‌دی پرنیان و آب- با لالایی تا سرزمین خواب
سی‌دی پرنیان و آب

شاعر: ثریا قزل‌ایاغ
ناشر: منطقه ازاد کیش

این لوح فشرده مجموعه‌ای است از لالایی‌ها و مادرانه‌های شعرگونه سروده ثریا قزل‌ایاغ با آهنگسازی محمد فرشته‌نژاد و صدای هاله سیفی‌زاده. شعرهای این کتاب بر اساس لالایی های فولکور و عامیانه کهن ایرانی سروده شده است. ثریا قزل‌ایاغ درباره‌ی این مجموعه می‌گوید: «لالایی، حس قوی مادرانه است که از راه ملودی و کلام و نوازش به کودک می‌رسد. شگفتا! در این آلبوم نه تنها ملودی و کلام بلکه حس نوازش هم از راه موسیقی و آواز منتقل می‌شود.»

خرید از کتاب هدهد
جمجمک برگ خزون
jomjomak

گردآوردنده: ثمینه باغچه‌بان
تصویرگر:
 فرشید شفیعی
ناشر: نشر نظر

کتابی که جایش برای همه مادران و پدرانی که می‌خواهند فرزندانشان از خردسالی با ادبیات عامیانه ایران آشنا شوند، ‌خالی بود. کتابی کوچک و زیبا با چند متل خیلی آشنا با تصویرهایی هنرمندانه. این همه‌ی آن چیزی است که یک مادر یا مربی مهد کودک در سهیم شدن این ادبیات با کودکش نیازمند است. ثمینه باغچه‌بان گردآورنده‌ی متل‌های این کتاب خود می‌نویسد:‌ «… چه جادویی است در این متل‌ها که فراموشی ندارند و یادشان ما را بی‌اختیار به دوران خیالی کودکی باز می‌گردانند… متل‌ها را برای فرزندان‌مان بخوانیم و آنان را با دنیای پاک و میراث فرهنگی نیاکان‌مان پیوند دهیم تا با درک ریتم و آهنگ درونی هر متل با زیبایی هستی و زندگی همراه شوند».‌

آن‌چه این کتاب را نو و استثنایی کرده است تصویرهای برانگیزاننده‌ی فرشید شفیعی است که با به کارگیری عناصری دیداری از هنر ایران و گزینش رنگ‌های شاد و پرانرژی برگرفته از فرهنگ قوم‌های ایرانی این فرصت را به خواننده می‌دهد که فضاهای زندگی گذشتگان را ‌لمس کند و بچشد در فضاهایی که این متل‌ها آفریده شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند و سینه به سینه نقل شده‌اند.

خواندن ترانه‌ها، لالایی‌ها و ترانه‌بازی‌های موزون و آهنگین افزون بر لذت‌بخش بودن برای نوزادبه رشد عاطفی و ارتباطات مغزی او کمک می‌کند و مهارت‌های زبانی و شنیداری او را تقویت کرده و شکل می‌دهد.

خرید از کتاب هدهد
دس دسی باباش می یاد!
dasdasi2

گردآوردنده: ثمینه باغچه‌بان
تصویرگر:
 فرشید شفیعی
ناشر: نشر نظر

این کتاب مجموعه‌ی بازی‌های کودکانه برای خردسالان است. بازی‌هایی که بخشی از فرهنگ ماست و طی سالیان دراز سینه به سینه نقل شده. این بازی‌ها که در زندگی کودکان ایرانی نقش فراوانی داشته، داخل خانه‌ها و حیاط‌های شهر و روستا و در کوچه پس‌کوچه‌های این دیار کودکان را سرگرم می‌کرده است. آن‌ها نیز وقتی بزرگ شده‌اند با آموزش بازی‌ها به فرزندان خود فرهنگی مملو از زندگی‌، شادی و نشاط را منتقل کرده اند؛ تا امروز که به دست ما رسیده است. ثمینه باغچه‌بان نویسنده‌ی کتاب با انتشار آثاری متفاوت برای خردسالان، به زنده نگه داشتن فرهنگ اصیل ایرانی همت گماشته است. فرشید شفیعی تصویرگر این کتاب هم با نگاهی متفاوت به بازی‌ها سعی کرده که شیرینی بازی‌های کودکانه را با استفاده از رنگ‌های شفاف و شاداب به تصاویر منتقل کند.

خواندن ترانه‌ها، لالایی‌ها و ترانه‌بازی‌های موزون و آهنگین افزون بر لذت‌بخش بودن، برای نوزاد به رشد عاطفی و ارتباطات مغزی او کمک می‌کند و مهارت‌های زبانی و شنیداری او را تقویت کرده و شکل می‌دهد.

خرید از کتاب هدهد